MADONNY SŁONINY NIEJEDNO MAJĄ IMIĘ


MADONNY SŁONINY NIEJEDNO MAJĄ IMIĘ

Gdyby nie otaczające nas piękno przyrody, zmieniającej się wraz z porami roku, sfera sacrum, dzieła sztuki  tworzone przez profesjonalistów i amatorów, emocjonalne relacje międzyludzkie, nasze życie byłoby bezbarwne, przytłaczające. Dla wielu artystów inspiracją twórczości jest tradycja ikonograficzna, kult cudownych wizerunków wynikający z religii, znajdujący odzwierciedlenie w życiu liturgicznym kościoła, czerpanie z gotowych wzorców: Biblii, apokryfów, legend podań np. Jędrzej Wawro, Nikifor…., interpretacja indywidualna w zależności od weny twórczej. 
Wielce uznanym artystą  z kręgu sztuki ludowej w Polsce, a szczególnie w Małopolsce jest Zdzisław Słonina – profesjonalny rzeźbiarz, malarz a także fotograf. Jego prace będące pokłosiem ponad 40 – letniej pracy twórczej można było podziwiać w około 140 muzeach i galeriach, podczas licznych konkursów i wystaw.

Pochodzący z urokliwych stron Beskidu Makowskiego – wsi Bogdanówka, bakcyla sztuki nabawił się jako młodzieniec, obserwując prace stolarskie w drewnie tworzone w warsztacie ojca Józefa, a następnie wykorzystując ich resztki do wyrzeźbienia ludzików, konika czy dziecięcych zabawek. Jak twierdzi artysta „Wpływ na jego twórczość miał ojciec, sąsiad Józef też Słonina i Kościelny z Tokarni Józef Wrona”.

Szczególne miejsce w życiu Zdzisława Słoniny zajmuje kult maryjny, będący jego fascynacją. Maryja, Matka Boża, Madonna jest dla artysty doświadczeniem jak najbardziej osobistym, jednocześnie uniwersalnym, wpływającym na rozwój duchowy.

Cechą charakterystyczną w rzeźbach artysty jest pogoda ducha, uśmiechnięta
a czasami lekko zamyślona, zadumana twarz Matki Bożej.

Wykonanym w drewnie polichromowanym postaciom Madonny towarzyszą sympatyczne, skrzydlate, o subtelnym uśmiechu aniołki. Artysta stworzył cykle Matki Boskiej z wizerunkami aniołków, wśród których może być ten Nasz Stróż osobisty, domowy, naszych Małych Ojczyzn, strzegący od złego. Postacie Marii wykonane rękami twórcy ukazywane są często z Dzieciątkiem, z Józefem, jako główna postać w szopkach bożonarodzeniowych, czy nawiązujące do regionalizmu: Matka Boska Makowska i z Bogdanówki.

W ornamentyce jego rzeźb i obrazów częstym motywem oprócz aniołów są ptaszki, kwiatuszki, zwierzątka – owieczki, osiołek czy krówka. Ulubione kolory to czerwień, zieleń, fiolet, żółć i granat, tworzące ze sobą harmonię barw.

O kilku lat pasją Zdzisława Słoniny stało się malarstwo na szkle, w tym z dominującymi wątkami maryjnymi. Postacie z obrazów charakteryzują się poprawną budową anatomiczną, bogatą kolorystyką z użyciem farb akrylowych. Zaznaczone kontury są wyraźnie uwidocznione i wypełnione ulubionymi kolorami artysty.

Wystawa prac Zdzisława Słoniny w stryszowskiej perełce – dworze, będącym oddziałem Zamku Królewskiego na Wawelu jest tematyczną, związaną głownie z Matką Boga. W twórczości artysty jest ona bardzo ważny motywem, jednak nie jedynym. W rzeźbie
i malarstwie artysta zajmuje się także tematyka pasyjną- Męką Pańską, przedstawianiem Chrystusa w różnych postaciach, jako Frasobliwego, Pietę, ze scenami Bożego Narodzenia, postaciami wielu świętych.

Skromna część twórczości poświęcona jest świeckości. Świadczą o tym prace:  Żywią i bronią, Józef Piłsudski, Jędrzej Wawro…. .

Różne wizerunki Matki Boskiej, a jest ich wiele, od Świętej Bożej Rodzicielki, Matki Stworzyciela, radosnej, panny łaskawej, istoty mądrości, zwierciadła sprawiedliwości, Królowej pokoju, Korony Polskiej znajdujemy w Litanii Loretańskiej.

Prace Słoniny z wizerunkiem Matki Boskiej o Niejednym Imieniu wystawiane
w stryszowskim dworze wyrażają wewnętrzny stan ducha, emocje, duchowość artysty.

Nie można przejść obok nich obojętnie, skłaniają do refleksji, zadumy i modlitwy.

Postacie Matki Boskiej, Chrystusa i świętych z rzeźb i obrazów artysty wpisują się w dziedzictwo kulturowe Małej Ojczyzny Gminy Stryszów. Szlak wędrówki po ziemi stryszowskiej wyznaczają dziesiątki przydrożnych kapliczek, krzyży, figur wotywnych, sięgające rodowodem do XVII/XIX w a świętego Onufrego – patrona gminy nawet z XVI w. Zajmują one szczególne miejsce w sercach  mieszkańców tej wspólnoty. Żywy wciąż od stuleci Szlak Przydrożnej Modlitwy, ślady ludzkich stóp, wędrujących od rozdroża do rozdroża, pozostawione przy nich myśli, pragnienia i zachwyt nade wszystko...

Przy szybkim tempie życia, wszechogarniającym nas stresie warto się zatrzymać, odetchnąć krystalicznym powietrzem, wsłuchać się w śpiew skowronka, zobaczyć spacer biedronki, skoki konika polnego. Usiąść pod lipą. Gdzie, jak nie Tu poczuć radość stworzenia? Kapliczki wyznaczają kierunek wędrówki od świętego do świętego, co to chroni i zgubę odnajdzie, zapewni szczęśliwy powrót do domu, wskaże drogę pielgrzymki, często w kierunku Dróżek Kalwaryjskich. Dróżek będących po części inspiracją dla twórczości Zdzisława Słoniny.

Mała Stryszowska Ojczyzna z kapliczkami i figurami wotywnymi - EKOMUZEUM STRYSZÓW- Szlakiem Przydrożnej Modlitwy, a w części Szlakiem Modlitwy Księdza Jana Twardowskiego to połączenie uroku przestworzy z wdziękiem sztuki ludowej, której wybitnym przedstawicielem jest profesjonalny artysta ze Świątnik Górnych.

                                                                        Jan Wacławski